Jongeren mee de natuur in: van WvK tot WoesteLand


Het organiseren van jongerenkampen was vanaf de start een belangrijk onderdeel van IVN-natuureducatie. In 1962 vonden de eerste drie ‘natuurbeschermingswerkkampen’ plaats, waar jongeren werkten in de natuur, op excursie gingen met natuurbeheerders, en lezingen bijwoonden over natuurbescherming. De ‘Werkgroep van Kampbegeleiders’, of WvK in het kort, heeft zich doorontwikkeld tot WoesteLand.

Uit gesprekken met oud-WvK’ers Jacco Rodenburg, Moniek Ahlers en WoesteLander Micha Rodenburg blijkt dat deze ontwikkeling niet zonder horten of stoten is verlopen, maar dat de unieke kracht van de natuurkampen behouden is gebleven.

Jacco had al een achtergrond in natuurbeheer en maakte via een studiegenoot kennis met de WvK in 1994. ‘De open houding van de organisatie trok me aan, en ook de ruimte die er was om zelf kampen te mogen organiseren. Hetzelfde jaar ben ik begonnen met het begeleiden van zomerkampen.’ Moniek ging in 1993 voor het eerst mee op eindexamenkamp. Ongeveer vijf jaar later begon ze met het begeleiden van kampen. In die tijd volgde ze de lerarenopleiding biologie.

Moniek (voorgrond) met vriendin Marijke Dijkstra (achtergrond) tijdens het puberkamp in Ellewoutsdijk is 2001

Samen jezelf zijn

Beiden zijn blij dat WoesteLand nog steeds een plek heeft binnen IVN. Jacco: ‘Het is een laagdrempelige manier om jongeren te interesseren voor natuur en natuurbehoud. WoesteLand vult andere jongerenorganisaties goed aan, omdat het minder op natuurstudie is gericht en meer op iets doen in en voor de natuur. De groep jongeren is ook gezellig, open-minded en komt van allerlei verschillende achtergronden.  Iedereen mag zijn wie ze zijn.’ Moniek vult aan: ‘Het was mooi om te zien dat jongeren waarvan je weet dat ze in hun eigen omgeving minder geaccepteerd werden, bij WoesteLand hun plek vonden.’

Wentelteefjes in de nacht

Het kamp dat Moniek het meest is bijgebleven, is het kamp waar ze Jacco heeft leren kennen. ‘Dat was op de Holterberg. Daar organiseerden we de Highland Games voor pubers. Midden in de nacht hebben we wentelteefjes gebakken voor iedereen. Het was een dolle bedoening.’ Jacco vertelt over het winterkamp in Haaksbergen: ‘Het was zo koud in het scoutinggebouw waar we verbleven dat we met de slaapzakken tegen de verwarming aan sliepen. De volgende dag liepen we door de sneeuw naar “die Haarmühle”, een watermolen in Duitsland. Daar hebben we samen chocolademelk gedronken.’

De favoriete herinneringen blijven komen: een ‘Alles is anders’-kamp op Schiermonnikoog waar de avond van achter naar voren verliep, het uitbaggeren van de Zwarte beek samen met de Belgische Jeugdbond voor Natuurstudie en een fietstocht van Fort Ellewoutsdijk op Zuid-Beveland naar Het Verdronken Land van Saeftinghe in Zeeuws-Vlaanderen. ‘We liepen over de slikken en zakten weg in de modder. Na de eerste voorzichtige stappen maakte het uiteindelijk niet meer uit en gleden mensen met hun buik door de modder. Bij de veerpont hebben we met zijn allen patat gegeten en fietsen weer 40 kilometer terug. Geen puber die had geklaagd,’ vult Moniek aan.

Jacco bij het zomerkamp in Oudemolen, de Drentse Aa, in 1995

Opkomen voor je waarden

Naast dat Jacco en Moniek elkaar hebben leren kennen tijdens de jongerenkampen en hun zoon Micha nu ook kampbegeleider is, hebben ze er ook vriendschappen en waardevolle vaardigheden aan over gehouden. Zo komen de bestuurlijke vaardigheden Jacco nog steeds goed van pas in zijn (vrijwilligers)werk. Moniek besteedt in haar werk in het onderwijs nog veel aandacht aan de natuur.

‘Ook heb ik geleerd om op te komen voor dat wat je belangrijk vindt, vertelt Moniek. Rond de eeuwwisseling kwam het bestaan van het WvK in het geding en moesten de jongeren zich sterk inzetten om de steun van IVN te behouden. ‘Wij vonden het belangrijk om jongeren mee de natuur in te nemen en vanuit deze gezamenlijke overtuiging is het gelukt om anderen daarin mee te krijgen.’

Stabiele organisatie

Welke tradities zijn bewaard gebleven? En wat gaat nu anders? Jacco: ‘Het samen organiseren, waarbij het echt vanuit de jongeren zelf komt, zie ik nu ook nog terug. En bijvoorbeeld een moment van stilte nemen voor het eten.’

Moniek ziet ook een duidelijk verschil: ‘Er is nu een stabielere organisatie ontstaan, waardoor er weer basiskadertrainingen (BKT’s) kunnen worden georganiseerd om nieuwe begeleiders op te leiden. Ook worden begeleiders bijgeschoold, bijvoorbeeld met EHBO-trainingen.’

Micha op de Brunssummerheide 2026

Stokje doorgeven

Micha gaat sinds zijn 15e mee met WoesteLand. Hij heeft onder andere het jaarlijkse kamp op Schiermonnikoog begeleid, een plek waar jongeren in de tijd van het WvK al veel kwamen. Daar vindt hij het de leukste taak om het overzicht te houden op de werkplek, bij mensen in te checken hoe het gaat en anderen te helpen. Micha: ‘WoesteLand is een plek waar iedereen zichzelf kan zijn, terwijl je ondertussen samen bijdraagt aan de natuur. De mensen creëren een positieve en actieve sfeer, wat heel fijn en open aanvoelt. En bij zo’n geweldige organisatie wil ik graag betrokken zijn en helpen.’

Moniek: ‘We hebben Micha veel verteld over onze tijd als begeleiders. Het is leuk om te zien dat Micha nu ook WoesteLand fan is, en ook anderen erbij probeert te betrekken. Ik gun het alle mensen die groen-minded zijn en dit soort dingen leuk vinden om een plek als WoesteLand te vinden.’

Mee met WoesteLand of zelf begeleider worden? Neem een kijkje op onze site!